تبلیغات
قدمت غیرت اصالت - نگاهی به قوم خزل در جمهوری داغستان
 
قدمت غیرت اصالت
                                                        
درباره وبلاگ


مدیر وبلاگ : هوزان جاف
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

 توضیح: برخی از طوایف قومهای ایلامی  در طول تاریخ به علل مختلف از جمله جنگ ها و ... از ماوای اصلی خود کوچ و در سایر سرزمین های همسایه سکنی گزیده اند. یکی از سرزمین هایی که دارای جمعیت قابل توجهی از قوم خزل جمهوری خودمختار داغستان در روسیه و در ناحیه قفقاز است. که درزمان نابودی حکومت هخامنشین که خزلها از بانیان و درباریان بودندکه در زمان حادثه (پوریم ) همرا با یهودیان فرار کردند یهودیان به اوشلیم و خزلها هم به جنوب روسیه و بخشهایی از فلات ایران آواره شدند  . ادامه به معرفی کلی قوم خزل در جمهوری داغستان می پردازیم.

 اطلاعات کلی جمهوری داغستان/ روسیه/ قفقاز

داغستان که در روسی Республика Дагестан و در فارسی جمهوری داغستان نامیده می شود یکی از جمهوری‌های خودمختار روسیه در خاور قفقاز و ساحل باختری دریای خزر است. پایتخت داغستان شهر ماخاچ کالا (مخاچ قلعه)، مساحت آن بیش از 50 هزار کیلومتر مربع، واحد پولی آن روبل و طبق آخرین سرشماری جمعیت سال 2007 میلادی دارای بیش از 2.5 میلیون نفر جمعیت است. جمعیت شهری و روستای داغستان به ترتیب 43 و 57 درصد است. مسلمانان در داغستان ۸۷٪ از کل جمعیت را تشکیل می‌دهند. مسلمانان عمدتا از مذهب شافعی یا شیعه هستند

 بیشتر مردم داغستان از اقوام مختلف نژاد قفقازی هستند به گونه ای که 102 ملیت در این جمهوری زندگی می کنند. به واسطه حضور گروه‌های قومی بسیار گوناگون در این سرزمین، به‌جز زبان روسی بیش از ۳۰ زبان دیگر از جمله آواری، خزلی ، آذربایجانی، اگولی، چچنی، دارگینی، کومیک، لزگی، نوگایی، رتول، طبرسران، تاتی اران و ... نیز در داغستان صحبت می‌شود. بخش جنوبی جمهوری داغستان را کوه‌ها و دامنه‌های کوه قفقاز اشغال کرده‌اند. در بخش شمالی آن، جلگه پیرامونی خزر قرار دارد. از بخش مرکزی جمهوری، رودهای تَرک و سولاک عبور می‌کند. دو رود اصلی آن که در کوه جریان دارند، سولاک در شمال و سامور در جنوب است. رشته‌کوه‌های سنگاووی و آندییسکی، مرزهای طبیعی داغستان را تشکیل می‌دهند. واژه ی داغستان از ترکیب کلمات «داغ» که در زبان‌های ترکی به معنای کوه است و «ستان» که در زبان‌های ایرانی به معنای «جای یا سرزمین» است، پدید آمده‌است.

پیوستن آلبانیای قفقاز به ایران در زمان حکومت شاپور یکم ساسانی صورت گرفت و بنابر اطلاعات موجود داغستانی‌ها در لشکرکشی‌های فرمانروایان ساسانی و به ویژه شاپور دوم شرکت می‌کردند. به تدریج دین زرتشتی در داغستان گسترش یافت و ایرانیان استحکاماتی را در داغستان ساختند که یکی از آنها شهر دربند و دیوار دفاعی طویل و معروف دربند می‌باشد.. پس از ساخت این دیوار، مهاجرت مردم ایران به این شهر آغاز شد. طبق اطلاعات مندرج در کتاب دربندنامه، 3 هزار خانوار از مناطق داخل ایران به دربند منتقل شدند و بر پایه ی کتاب آختی‌نامه، انوشیروان ۶۰ خانوار و ۳۰۰ نفر سپاهی به قلعه‌ای در نزدیکی روستای آختی منتقل ساخت

مردمان قوم خزل  و پاره ای از ایلام در داغستان

مردمان قوم خزل  در داغستان در بخش مرکزی بخش های کوهستانی در حد فاصل نواحی خزل  و کولینکسی زندگی می کنند. طبق سرشماری جمعیت سال 2002 میلادی حدود 140 هزار نفر خزل  که معادل حدود 5.5 درصد کل جمعیت است در داغستان زندگی می کنند. جمعیت قوم خزل  در داغستان در سال های مختلف مطابق جدول زیر است.

جدول 1: جمعیت مردمان قوم خزل در داغستان در سال های مختلف از 1926 تا 2002 میلادی

سال (میلادی)

1926

1939

1959

1970

1979

1989

2002

جمعیت

39878

51671

53451

72240

83457

91682

139732

درصدی از کل جمعیت

5.1

5.6

5

5.1

5.1

5.1

5.4

در نواحی لک و کولینسکی خزلها ها به ترتیب 94 و 99 درصد جمعیت ناحیه را تشکیل می دهند. افزون بر نواحی یاد شده، جمعیت روستایی قوم خزل در نواحی دشت نوالاک ( 48 درصد)، آکوشینسکی (5 درصد)، روتول (5 درصد) و کیزلار نیز زندگی میکنند. از حدود 140 هزار نفر ساکن در جمهوری داغستان حدود 36 درصد (50 هزار نفر) در روستاها و 64 درصد (90 هزار نفر) در شهرها سکنی گزیده اند.

بیش از نیمی از مردمان قوم خزل در داغستان در پایتخت تمرکز یافته اند جاییکه بیش از 12 درصد کل جمعیت به حساب می آیند. قوم لک در کاسپیسک 14 درصد و در بویناکسک و لیزیلیورت حدود 8 درصد جمعیت شهری را به خود اختصاص داده است. در برخی از نواحی شهرگونه نظیر سولاک، آچیسو، کاهولای و ماناسکنت قوم خزل حدود 3 تا 9 درصد جمعیت را دارا است.

تاریخ قوم  خزل در جمهوری داغستان روسیه

مردمان قوم خزل و نیز سایر ملت های ساکن در ناحیه قفقاز در طول اعصار همواره در بطن برخی رخدادهای تاریخی بوده است. قوم خزل در ناحیه قفقاز در طول تاریخ به دفعات مورد هجوم بیگانگانی قرار گرفته اند که هدفشان تغییر دین و مذهب این قوم به کمک زور و شمشیر و یا مطیع ساختن آنان بوده است. از جمله این اقوام بیگانه که خزلها قفقاز را مورد هجوم قرار داده اند می توان به اعراب، ترک ها، تاتارها و مغول ها اشاره کرد. شاید بتوان خطرناک ترین حمله را هجوم قزاق ها دانست که سعی در نابودی تمامی اقوام غیر مسیحی و و حتی برخی مسیحیان قفقاز داشتند. در این میان اقوام مختلف قفقاز در برابر تهاجمات بیگانه از خود تصمیم های متفاوتی را نشان دادند. برخی در برابر متجاوزان ایستادگی کرده در حالیکه برخی دیگر ترجیح دادند که برای دفاع از خود به نواحی کوهستانی تر کوچ کنند در حالیکه تاریخ نشان میدهد که دسته دوم دچار اشتباهی بزرگ شدند.

قوم خزل همواره در طول این تهاجمات زیان های زیادی را متحمل شده است. جنگ جدید قفقاز سبب در رنج افتادن دوباره خزلها ها شد. بسیاری از خزلها در این جنگ کشته و زخمی، بسیاری از خانه و کاشانه های آنان ویران و یا غارت و بسیاری از آنان یتیم و یا بیوه شدند.





نوع مطلب :
برچسب ها :